Henk Vreekamp

Henk Vreekamp leest liefdesbrieven van God
‘De Statenbijbel op de heerd van mijn grootouders. Op de Schrift ben ik al heel jong verliefd  geraakt en dat is nooit overgegaan. Integendeel. Bij het openslaan van het Boek der boeken gaat mijn hart sneller kloppen. Liefdesbrieven van God krijg ik te lezen.’ 

 

Henk Vreekamp  was van 1971 tot 1984 hervormd predikant op de Veluwe, in Oosterwolde en Epe. Hij was van 1984 tot 2002 predikant voor Kerk en Israel . Vreekamp is de auteur van het boek ‘De tovenaar en de dominee’. In dit staat de tovenaar voor het heidendom dat zich aandient in aloude mythen en gloednieuwe mystiek.

 

‘De dominee,’zo laat Vreekamp weten, ‘is bij uitstek de bewaker van het christelijke mysterie.’ Vreekamp denkwereld laat zich omschrijven al s een oorspronkelijke zoektocht naar de plaats van het christendom in de cultuur van Noord- en West-Europa, van Nederland en niet in de laatste plaats in de cultuur van het platteland van Overijssel, Gelderland en Drenthe.

Waarom die laatste positiebepaling? Omdat de Veluwe, waarop Vreekamp woonachtig is, model staat voor de heidense cultuur van Noord-Europa. Diezelfde heidense, paganistische cultuur wordt teruggevonden in de Achterhoek en delen van Drenthe. Het is de wereld van heksen en druïden , van  de Keltische en de Germaanse spiritualiteit. In zijn voorlaatste boek ‘Zwijgen bij volle maan’ maakt Vreekamp wandelingen ‘over de heide’. Tijdens deze wandelingen vertellen christen, jood en ‘heiden’ elkaar verhalen over hun traditie.  Vreekamp ziet het evangelie als een brug tussen de wereld van de Tora, het heilig onderricht van Israël en de Edda, de oude goden- en heldenliederen van IJsland, als model voor onze eigen heidense cultuur.

Het spanningsveld tussen heidendom en christendom laat Vreekamp tot bloei komen aan de hand van zijn eigen familieverhaal. Vreekamp stamt uit een traditie van gelovigen, maar zijn overgrootvader Rikert Vreekamp was een tovenaar. Henk Vreekamp werd in 1943 geboren in Hoevelaken,  het dorp waar precies negentig jaar eerder ook tovenaar Rikert was geboren. Niet dat het woord tovenaar een eeuw eerder ooit was gevallen. Rikert was een lastige man die op een dag de dominee van het erf had gejaagd. Volgens de verhalen konden alle Vreekampen op Hoevelaken toveren. Ze maakten muizen en kikkers. ‘Tovenaars kunnen wat gewone mensen graag zouden kunnen.  In geval van brand laten ze de wind draaien weg van de bedreigde boerderij. Maar ze worden ook gemeden als de pest. Ze kunnen ook dingen die gewone mensen liever niet kunnen….’
Nadat Geert Mak God uit Jorwerd had laten verdwijnen, voelde Vreekamp de behoefte om een boek te schrijven over een God die niet verdwijnt, maar verschijnt. Volgens Vreekamp kun je namelijk pas verdwijnen als je eerst verschenen bent.  ‘Toen het weer en de dood steeds meer op eigen kracht konden worden weerstaan, verdween ook God langzaam uit het zicht van Jorwerd.’ Want waarom was God ook al weer uit Jorwerd, Hoevelaken, Bruinehaar en Losser verdwenen? ‘De moderne techniek gaf de boeren de indruk dat ze de natuur steeds beter in de hand hadden, wat hun angsten deed afnemen, maar ‘het verminderde ook hun gezag voor het Hogere.’

Vreekamp laat God weer verschijnen.  Stammend uit een geslacht van heidense muizenmakers werd hij verliefd op de Schrift.  En uiteindelijk kiest Vreekamp toch voor het mysterie zoals hij dat leest in de Schrift. ‘Dit Boek,’zo schrijft hij over de Bijbel, raakt nooit uitgelezen en de honger wordt niet verzadigd. Andere boeken zijn er in overvloed, maar ze branden niet als dat ene heilige vuur. ‘ 
Dr. Henk Vreekamp, De tovenaar en de dominee, over de verschijning van God, Uitg. Boekencentrum, ISBN 878-90-239-2443-2